Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye yakmadan girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar özellikle tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Burada no. 1 tubos gibi tüple korunan bir kutu ile tadımda no. 2 torpedo gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren koku ne kadar belirgin ise aroma gücü o kadar yüksek sayılır ve bu basit adım bütün notları daha güvenilir bir temele oturtur. Notu o anda kaydetmek iyi olur, çünkü bellek çabucak silikleşir. Her çubuğu birkaç kez koklamak yanılmayı azaltır zira gürültülü ortamlarda hafif notalar çabucak gözden kaybolur. Yoğunluk tek başına iyilik ölçüsü sayılmaz; yalnızca şiddeti anlatır. Bu yüzden ilk tadımda sabırlı olmak ve kriterleri baştan belirlemek en doğru yol olur. Ölçüt belli olunca her puro aynı cetvelle değerlendirilir ve notlar birbiriyle destekler. Değerlendirme esnasında telefon uzakta durursa dikkat artar.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir çubuğun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek bir çekişle ölçmek yanıltıcıdır ayrıca erken acele edip hüküm vermek kolay yapılan bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde koku genellikle yumuşak ve temiz başlar elbette bu düzen her üründe birebir tekrar etmeyebilir. Tadımda no. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer çünkü gerçek karakter çoğu zaman bu kısımda gizlidir. Orta bölümde aroma gücü sıklıkla yükselir ama notalar belirginleşir hem de çoğu zaman ilk birkaç çekişten edinilen izlenim eksik kalır. Petit churchills yoğunluğu nasıl gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş görülür gerçekten bu sebeple sakin ilerlemek ödüllendirir. Sonlara doğru ısı yükseldiğinden sertçe tonlar öne çıkabilir nitekim ısınmış yaprak asıl tadını yalnızca ortalarda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir puan yazmak daha adil değerlendirme verir. Evrelerin sınırı çoğu zaman net değildir, bu yüzden yaklaşık olarak üç parçaya ayırmak yeterlidir. Değişimleri yakalamak adına çekiş aralığını sabit tutmak gerekir. Çok sık çekmek sıcaklığı artırır hem de tadı çarpıtır.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Yoğunluğu sayıya dökmek öznel izlenimi daha okunur kılar her zaman sabit ışık ile sakin bir ortam seçilmelidir. Bir ile beş arası uzanan bir ölçek çoğu kişi için işe yarar bu durum değerlendirmeleri insandan insana daha tutarlı kılar. 1 belli belirsiz notayı, 5 de ağızda uzun süre kalan güçlü notayı gösterir bu sayede dikkat dağılmaz ve not doğruluğu yükselir. Petit julietas neye benzer benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük basamaklarda kalır hem de sonradan okunduğunda neyi düşündüğünüz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik gibi aynı boydaki bir kutu de tatlı notaları yüzünden benzer bir puan alabilir yoksa aynı çubuk iki farklı puan çıkarabilir. Puanı vermeden önce en az üç çekiş almak gerekir öte yandan ondalık puanlar yazmak gereksiz bir yük getirir. Skalayı her seferinde değiştirmemek karşılaştırmayı güvenilir yapar. Ölçeğin orta noktası genellikle kullanılan puandır, çünkü ılımlı aromalar büyük kısmını oluşturur. Uç noktalardaki notlar yalnızca istisnai durumlarda verilmelidir. Bu sayede not defteri anlamlı olur.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çubuğun kalınlığı, dumanın hızını hem de yoğunluğunu belirgin biçimde etkiler bu yüzden kül çizgisinin düzgün ilerlemesini da gözlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk hızla yanar, bu yüzden keskin tonlar erken belirir gerçekten dar çaplılarda sıcaklık artışı çok daha çabuktur. Romeo y julieta petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen gözlemlersiniz ısınma hızı ise aromayı hemen etkileyen bir unsurdur. Kalın gövdelerde çekiş daha yavaş akar ama aromalar daha geç belirir hem de bu hız tadın okunma süresini daraltır. Baldan yana yumuşak puro benzeri tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi güzel gösterir kül oluşumu düzensizse yorum bölümüne yazılmalıdır. Serin duman aromayı daha ayrıntılı kılar fakat şiddetini düşürmez aksine geniş gövdede duman daha geniş bir alana dağılır. Bu yüzden çapı kayıtlara eklemek unutulmamalı. Değişik kalınlıklarda iki çubuğu aynı oturumda tadarken önce dar çaplıyı sonra geniş çaplıyı seçmek mantıklıdır. Bu şekilde yoğun tat hafif olanın izlenimini bastırmaz. Aradaki bekleme süresi en az otuz dakika tutulmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Aroma iki yoldan gelir: damaktaki tat ile burnun yakaladığı aroma oysa ikisi karşılıklı tamamlar ama eş anlamlı değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak için bu iki kanalı ayrı kaydetmek iyi olur bu fark ilk bakışta küçük gelse de yorumları oldukça etkiler. Nefesi ağızdan verirken burun yoluyla yavaşça bırakmak burun geçişi denemesidir mesela hafif bir soluk aromayı çok geniş gösterir. Romeo y julieta short churchills gibi kremsi bir robusto bu denemede aroma katmanını belirgin verir ayrıca nezle halindeyken denenen tadımlar sağlam sayılmaz. Short sports yoğunluğu nasıl benzeri ince bir çubuk ise kuru notayı daha hızlı bırakır sert bir çekiş ise ince tonları örter. Yoğunluk dilde zayıf ama burunda belirgin çıkabilir benzer biçimde ağır bir öğünden sonra algı körelir. Bu iki izlenimi yan yana koymak öğretici olur; İki puanı ayırmak kafa karışıklığını önler. Yeni başlayan tadımcılar için ilk adımda burundan gelen notalara bakmak işi basitleştirir. Zamanla damak kısmı de ayrıntı vermeye başlar. Farklı kokuları isimlendirmeyi denemek algıyı güçlendirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Ağız doyduğunda aroma gücü olduğundan düşük algılanır üstelik yemek arasında tadım yapıyorsanız bu ayrıntı iyice değer kazanır. Dolayısıyla her denemeden sonra ılık su içmek iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem aroma gücünün gerçek yüzünü okunmasını mümkün kılar. Romeo y julieta wide churchills benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda daha uygundur zira yorgun bir damak en belirgin notayı dahi soluk gösterir. Sade kahve kakao notalarını güçlendirir, şekerli içecek ise notaları gölgeler ayrıca buzlu içecekler damağı duyarsızlaştırır ve tat algısını düşürür. Puritos serisi aroma profili gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi karakteri suyla daha temiz görünür o nedenle hazırlık aşaması atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her seferinde aynı seçmek karşılaştırmayı bozmaz nitekim yoğun şekerli sıvıdan sonra baharatlı notalar gerçekte olduğundan sert hissedilir. Yemekten hemen sonra değerlendirme yapmak doğru olmaz. Su ve kahve haricinde sade çay da kullanılabilir; önemli olan içeceğin sade kalmasıdır. Damak temizlendikten sonra birkaç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Hızlıca girişilen değerlendirme çoğunlukla hatalı sonuçlanır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Sigarillo formatında içim hızlı sürdüğünden aroma değişimi daha dar bir alanda kalır ayrıca başlangıç notu bu boylarda hızla silinebilir. Dolayısıyla başlangıç ve bitiş arasındaki farkı görmek özen ister bu yüzden küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne oranla daha sabırlı izlenmelidir. 20 club sigarillo aroma profili gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır ve yoğunluğu izlemeyi rahatlatır çünkü her nefesin payı daha büyüktür. Romeo julieta 20 mini benzeri mini ölçü ise kakao tonunu çabucak gösterip biter çünkü geçiş uzun süre değil saniyeler içinde gerçekleşir. Mini ölçülerde iki çubuk tadmak tek çubuktan daha güvenilir izlenim sunar bu nedenle düzenli ve dengeli nefes tercih edilir. Teneke kutu aroması yakmadan önceki ilk notu belirler dolayısıyla yazmayı yanış sürerken değil hemen bitince denemek daha rahattır. Bunu ayrıca kaydetmek yararlıdır. Ölçü kısaldıkça tat ayrıntısı daralır, ama yoğunluk algısı aynı kalabilir. Bu nedenle küçük çubuk notlarını büyük boy notlarıyla birebir kıyaslamamak gerekir. Ayrı bir bölüm açmak işe yarar.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Bir defalık bir tadım yoğunluk hakkında kesin bir yargı vermez yani her tadım bir öncekinin üstüne eklenir. Ruh hali, ortam ile saat algıyı etkiler bu alışkanlık birkaç denemeden sonra gözle görülür fayda verir. Dolayısıyla basit bir not defteri açmak fayda sağlar aksi takdirde aynı notalar her seferinde baştan öğrenilir. San cristobal 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında kakao tonu değişiyor mu anlaşılır üstelik aynı çubuğa geri dönüp göz atmak gelişimi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu tadım notları gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar sabit kaldığını gösterir bu durum boşa emeğe neden olur. Saat, puro adı ile not tabloya girilmelidir nitekim en eski kayıtlar ileride açıldığında ilginç farklar gösterir. Notlar arasında iki basamaktan fazla fark çıkıyorsa şartlar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçütünüz netleşir. Kayıtta öz ifadeler uzun paragraflardan daha kullanışlıdır. Mesela orta bölüm belirgin ahşap tonu gibi bir not yeterli olur. İleride bakıldığında net olmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Dolgunluk, içimin ağızdaki dokusunu tarif eder; yoğunluk ise tatların şiddetidir zira bu iki ölçüt aynı yönde hareket etmek zorunda değildir. İkisi sıklıkla birbirine karıştırılır, hâlbuki bağımsız değerlendirilir bu iki kavramı ayrı düşünmek nihayetinde daha dürüst bir değerlendirme ortaya çıkarır. El principe aroma profili benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sedir notasını net verebilir mesela sert bir duman zayıf bir aromayla gelebilir. San cristobal la cabaña puro gibi dengeli bir kutu ise orta dolgunlukla sedir notasını yüksek taşır kaldı ki ağır bir içim aromasız de olabilir. Yani yumuşak dumanlı bir puro güçlü lezzet sunabilir aksi hâl da geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki puan tutmak yeterlidir bu nedenle tek kelimeyle yoğun yazmak yerine ikisini ayrı yorumlamak iyidir. Gövdeye bakıp aroma gücünü hesaplamak yanıltır. Aynı gövdeli iki çubuk içinde aroma ayrımı bulmak ince bir iştir. Bu yeteneğin ilerlemesi sabır ile tekrarlı not tutmayı gerektirir. Sonuçta en güvenilir kriter kişisel tercihiniz olacaktır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Ortam, yoğunluk algısını en az çubuğun kendisi kadar etkiler yani en iyi tadım şartları değiştirmemekle başlar. Nemi düşük bir havada tütün çabuk yanar ve baharatlı notalar abartılır bu sebeple oda koşullarını de deftere geçirmek yararlıdır. Aşırı nemli ortamda ise çekiş ağırlaşır hem de lezzet silikleşir ısı de yaprağın ısınma hassasiyetini değiştiren başka bir değişkendir. San cristobal la prado puro benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun tuttuğu nemi hesaba katmak yararlıdır aksi halde iki ayrı günde çıkan puan farkı üründen sanılabilir. Orta gövdeli onlu puro gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa fark daha doğru görülür tadım günü seçerken bu etkeni hesaba katın. Havalandırma ortamdaki yabancı kokuları azaltır, parfüm de algıyı bozar oysa asıl etken çoğu zaman odadaki hava veya koku olur. Tadımı hep aynı odada yapmak en tutarlı yöntemdir. Havasız bir ortamda duman birikirse ikinci çubuğun tadı yanlış okunabilir. Pencere aralığı bırakmak çoğu zaman işe yarar. Rüzgar fazla sertse yanış düzeni şaşar.